Naar de hoofdinhoud
Praktijk & Vonnissen

Greenwashing- afmaningen 2026

Echte gevallen. Echte vonnissen. Echte lessen. Van Katjes tot TotalEnergies — toonaangevende greenwashing-procedures en typische casusgroepen van de afgelopen jaren, compact geanalyseerd. Plus: Wat de vonnissen verbindt, hoe u uw bedrijf beschermt, en welke directe maatregelen bij een afmaning werken.

Laatste update: 15 april 2026

Inhoud

Actoren

Wie maning eigenlijk af?

In Nederland zijn vier groepen actief. Ze verschillen in methodologie, geschilwaarden en onderhandelingsbereidheid. Wie afmant bepaalt de verdedigingsstrategie.

Deutsche Umwelthilfe (DUH)

Gekwalificeerd verband volgens § 4 UKlaG, actief op het greenwashing-terrein. Focus: klimaat- en CO₂-advertentie.

Wettbewerbszentrale

Duitse zelfcontrole-instantie. Treedt zowel buitengerechtelijk (afmaning) als voor de rechter op; was betrokken bij de Katjes-zaak (BGH I ZR 98/23).

Gekwalificeerde consumentenverbanden (vzbv)

Gekwalificeerde consumentenverbanden volgens § 4 UKlaG, zoals de Verbraucherzentrale Bundesverband (vzbv). Focus: massaverschijnselen zoals reclame-scoring.

Concurrenten

Rechtstreeks betrokken concurrenten hebben verbodsrecht volgens § 8 UWG. In B2B-markten vaker dan tegen DUH/Wettbewerbszentrale. Hoge geschilwaarden gebruikelijk.

Vanaf 2026 aanvullend: De ACM (Autoriteit Consument & Markt) en consumentenorganisaties krijgen via de EmpCo-richtlijn 2024/825 ruimere handhavingsbevoegdheden. Een boete tot 4 procent van de jaaromzet in de betrokken lidstaat geldt uitsluitend bij EU-breed gecoordineerde handhavingsprocedures (art. 21 Verordening 2017/2394); de gebruikelijke gevolgen van een overtreding zijn een aanmaning, een verbod en schadevergoeding. Dit geldt EU-breed vanaf 27 september 2026. De 4 procent geldt pas bij een jaaromzet van meer dan 1,25 miljoen euro; daaronder is het maximum 50.000 euro (§ 19 UWG).

Financieel risico

Wat kost een afmaning?

Een greenwashing-afmaning is zelden een enkel posten — het loopt op uit meerdere componenten. Hier de typische kostenberekening voor middelbedrijven.

naar geschilwaarde

Advocaatkosten afmaning

Buitengerechtelijke afmaning door concurrent, Wettbewerbszentrale of een gekwalificeerd verband. Berekend naar RVG uit de geschilwaarde; het concrete bedrag hangt af van het individuele geval.

per geval

Contractstraf bij herhaling

Gebruikelijk onderdeel van een ondernemingserklaring (Unterlassungserklärung). Vervalt bij een schending ervan; de hoogte hangt af van de afspraak.

wettelijk maximum tot 4%

Boete § 19 UWG (DE)

In Duitsland: tot 50.000 euro; bij een jaaromzet boven 1,25 miljoen euro als wettelijk maximum tot 4 procent van de in de betrokken EU-lidstaat behaalde jaaromzet — en uitsluitend bij EU-breed gecoördineerde CPC-procedures (art. 21 Verordening 2017/2394, § 19 UWG); bij schatting maximaal 2 miljoen euro. In de regel volgen afmaning, inhouding en schadevergoeding. De gewijzigde bepalingen zijn materieel van toepassing vanaf 27 september 2026.

naar geschilwaarde

Gerechtelijke kosten bij procedure

Als de zaak voor de rechter gaat, komen gerechtelijke kosten en advocaatkosten erbij. De geschilwaarde en de totale kosten hangen af van het individuele geval; procedures door meerdere instanties kunnen aanzienlijk oplopen.

Case-studies

Acht gevallen die het Duitse greenwashing-recht hebben bepaald

Elk geval volgt dezelfde structuur: feiten, procedure, lering. In het middelpunt staat het Katjes-vonnis van de BGH — het leidende precedent-vonnis 2024 voor alle vervolgprocedures.

Geval 1 / 8

Katjes Fassin GmbH

Verboden
Sector
Snoepfabrikant
Periode
2021–2024
Dossiernummer
BGH I ZR 98/23 (27.06.2024)
Betwist claim
"Sinds 2021 produceert Katjes alle producten klimaneutraal"

De feiten

De Wettbewerbszentrale klaagde in 2021 tegen snoepfabrikant Katjes vanwege de advertentie "Sinds 2021 produceert Katjes alle producten klimaneutraal". De term stond op verpakkingen, in vakbladadverten­tisementen en op de website. De werkelijke klimaneutraliteit werd niet bereikt door CO₂-reductie, maar bijna uitsluitend door aankoop van klimaatbeschermingscertificaten. Op de verpakking zelf was geen vermelding — slechts een QR-code die naar een externe website leidde.

De procesgang

Na de lagere instanties besliste op 27 juni 2024 het Bundesgerichtshof (Az. I ZR 98/23): de term "klimaneutraal" is meerduidig. Consumenten onderscheiden in de regel niet tussen werkelijke emissie­reductie en compensatiemaatregelen. Opheldering over reductie of compensatie moet daarom al op dezelfde reclamefläche plaatsvinden — een verwijzing naar de website volstaat uitdrukkelijk niet.

De lering

Het Katjes-vonnis is sindsdien het leidende precedent voor alle klimaneutraal-advertentie in Duitsland. Het vormt de uitleg van § 5 UWG (verbod op misleiding) en wordt in praktisch elke vervolgzaak aangehaald. Concreet betekent dit: zonder duidelijke opheldering in directe context van de advertentie zijn termen als "klimaneutraal", "CO₂-neutraal" of "klimapositief" mededingingswidrig.

Lering uit dit geval

Opheldering moet in de advertentie zelf staan. QR-codes en website-links volstaan niet.

Geval 2 / 8

TotalEnergies Wärme & Kraftstoff Deutschland GmbH

Verboden
Sector
Energievoorziening
Periode
2022–2023
Dossiernummer
Gerechtelijke procedure in Duitsland (compensatie-advertentie)
Betwist claim
"CO₂-gecompenseerde stookolie" voor particuliere klanten

De feiten

TotalEnergies adverteerde CO₂-gecompenseerde stookolie voor particulieren met de belofte van klimaatneutraliteit. De belofte: de door verbranding ontstane CO₂-emissies zouden door gecertificeerde klimaatbeschermingsprojecten — voornamelijk herbebossingsprojecten — worden gecompenseerd. De Deutsche Umwelthilfe (DUH) ging wegens misleidende advertentie naar de rechter. Kritiekpunt: verbranding van stookolie veroorzaakt onvermijdelijk broeikasgas. De belofte van klimaatneutraliteit werd daarom als tegenstrijdig bekritiseerd.

Het vonnis

De rechter gaf de DUH gelijk. Motivering: de beweerde compensatieprojecten konden het gehoopte effect niet aantonen. Herbebossingsprojecten binden kooldioxide pas over decennia en zijn bedreigd door branden, plagen of voortijdige kap. Onmiddellijke klimaneutraliteit kan hierdoor niet betrouwbaar worden vastgesteld. De advertentie werd verboden.

De lering

Compensatieprojecten zijn onderhevig aan nauwkeurige controle. Niet elk certificaat voldoet aan de maatstaf van het misleidingsverbod (§ 5 UWG). Vooral projecten met lange bindingsduur (herbebossing, renaturatie) werden niet geschikt geacht om huidige klimaneutraliteit vast te stellen.

Lering uit dit geval

Klimaneutraliteit van fossiele brandstoffen via compensatie is juridisch riskant — herbebossingsprojecten worden bijzonder kritisch beoordeeld.

Geval 3 / 8

dm-drogerie markt

Verboden
Sector
Drogerie / Consumentenartikelen
Periode
2022–2024
Dossiernummer
Gerechtelijke procedure in Duitsland ("milieuneutraal")
Betwist claim
"Milieuneutraal product" op merkproducten

De feiten

De drogistketen dm etiketeerde vanaf 2021 talrijke merkproducten (Balea, denkmit, alverde) met het groene keurmerk "milieuneutraal product". De term was een eigendom in samenwerking met het advieskantoor ClimatePartner. Berücksichtigd werden CO₂-emissies over de hele levenscyclus, gecompenseerd door klimaatbeschermingsprojecten en "insetting"-maatregelen. De Deutsche Umwelthilfe (DUH) klaagde in 2022 wegens misleiding.

Het vonnis

De rechter verbood de advertentie met de term "milieuneutraal". Motivering: de term suggereert brede werking op alle milieubeschermingsgoederen (bodem, water, biodiversiteit, klimaat). Dit kan niet door pure CO₂-compensatie worden aangetoond. Andere milieu-effecten zoals microplastics, watergebruik of eutrofiëring ontbraken in de berekening. dm trok het hoger beroep in; het verbod werd daarmee onherroepelijk.

De lering

Termen als "milieuneutraal", "natuurneutraal" of "duurzaam" worden onder het misleidingsverbod (§ 5 UWG) als nog problematischer beoordeeld dan "klimaneutraal", omdat ze een bredere belofte inhouden. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden (Burgerlijk Wetboek, art. 6:193a e.v.).

Lering uit dit geval

Algemene milieubeloften zijn juridisch riskanter dan concrete klimauitspraken — ze vereisen bewijzen over alle milieugoederen.

Geval 4 / 8

CO₂-compensatie bij vliegen (casusgroep)

Juridisch riskant
Sector
Luchtvaart
Periode
lopend
Dossiernummer
Typische casusgroep (bijlage I nr. 4c Richtlijn OHP, zoals gewijzigd door EmpCo [EU 2024/825])
Betwist claim
"CO₂-neutraal vliegen" via compensatie

De feiten

In deze casusgroep kunnen klanten tijdens het boeken voor een toeslag hun vlucht "klimaneutraal" maken. Belofte: gebruik van SAF (duurzame vliegtuigbrandstof) plus compensatie via herbebossingsprojecten. Consumentenorganisaties bekritiseren zulke advertenties als misleidend, omdat de SAF-bijdrage gering is en de rest uit omstreden compensatieprojecten komt.

De juridische beoordeling

De belofte van klimaatneutraal vliegen via compensatie wordt als misleidend beoordeeld, omdat herbebossingsprojecten de beweerde klimaatneutraliteit niet betrouwbaar kunnen aantonen. Consumentenorganisaties en rechters treden in toenemende mate op tegen op compensatie gebaseerde klimaatadvertentie. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op uitspraken over milieueffecten op basis van compensatie van broeikasgassen en is van toepassing vanaf 27 september 2026.

De lering

Sectoren met van nature hoge emissies (luchtvaart, scheepvaart, zware industrie) worden bijzonder gericht door eisers. Vermeende oplossingen via compensatie of gering SAF-mengsel houden het juridische criterium nauwelijks stand.

Lering uit dit geval

In emissie-intensieve sectoren volstaat compensatie niet — consumenten en rechters verwachten werkelijke reductie.

Geval 5 / 8

H&M Hennes & Mauritz

Juridisch bekritiseerd
Sector
Kledij / Fast Fashion
Periode
2019–2023
Dossiernummer
Administratieve procedure (Nederland, ACM)
Betwist claim
"Conscious Collection" / Duurzaamheidslabels met score

De feiten

H&M lanceerde de "Conscious Collection" als duurzame productlijn en voorzag afzonderlijke producten van duurzaamheidsscorekaarten: percentages van verminderd watergebruik of CO₂-uitstoot vergeleken met conventionele producten. De Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM) bekritiseerde de uitspraken als onduidelijk en onvoldoende onderbouwd; H&M zegde daarop toe zulke vermeldingen aan te passen of achterwege te laten.

De procedure

Naar aanleiding van de kritiek trok H&M de scorekaarten terug. De zaak wordt op Europees niveau vaak genoemd in de context van de discussie over milieuclaims en de EmpCo-richtlijn.

De lering

Duurzaamheidsscoring is gevoelig. Vergelijkingswaarden moeten methodologisch transparant en verifieerbaar zijn. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op vergelijkende milieuaussagen en is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden (Burgerlijk Wetboek, art. 6:193a e.v.).

Lering uit dit geval

Duurzaamheidscores vereisen openbaar navolgbare berekeningsmethoden en externe audits.

Geval 6 / 8

"CO₂-neutrale" brandstof (casusgroep)

Juridisch riskant
Sector
Aardolieproducten
Periode
lopend
Dossiernummer
Typische casusgroep (bijlage I nr. 4c Richtlijn OHP, zoals gewijzigd door EmpCo [EU 2024/825])
Betwist claim
CO₂-offset aan pompstations / "CO₂-neutraal" tanken

De feiten

In deze casusgroep kunnen particulieren bij het tanken een toeslag per liter betalen om de CO₂-emissies van hun benzine te "compenseren". De gecompenseerde emissies vloeien naar klimaatbeschermingsprojecten, voornamelijk REDD+ herbebossingsprogramma's. Consumentenorganisaties treden tegen zulke advertenties op wegens misleiding.

De juridische beoordeling

Op compensatie gebaseerde "CO₂-neutraal"-advertentie wordt als misleidend beoordeeld, omdat de onderliggende compensatieprojecten het gehoopte klimaateffect niet betrouwbaar kunnen aantonen. Vooral REDD+ projecten ondervinden wetenschappelijke kritiek vanwege gebrekkige additionaliteit.

De lering

Pay-to-Compensate-modellen staan in het mededingingsrecht onder druk en vormen tevens een reputatierisico. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op uitspraken over milieueffecten op basis van compensatie van broeikasgassen en is van toepassing vanaf 27 september 2026.

Lering uit dit geval

Pay-to-Compensate-modellen zijn vanaf 2026 EU-wijd verboden — ook in de overgangsfase riskant.

Geval 7 / 8

"Klimaatneutrale" voedingsmiddelen (casusgroep)

Juridisch riskant
Sector
Gastronomie
Periode
lopend
Dossiernummer
Klimaatneutraliteitsclaims voor voedingsmiddelen (algemeen voorbeeld)
Betwist claim
"Klimaatneutrale" voedingsmiddelen via compensatie

De feiten

Fastfoodketens hebben afzonderlijke producten als "klimaatneutraal" geadverteerd, met een klimaatkeurmerk dat beloofde dat de emissies uit productie en logistiek door compensatieprojecten zouden worden gecompenseerd. Zulke claims voor voedingsmiddelen met een hoge klimaatvoetafdruk zijn herhaaldelijk onderwerp geweest van publieke en juridische kritiek.

De juridische beoordeling

Het kritiekpunt: de toeleveringsketen van dierlijke producten (in het bijzonder rundvlees) veroorzaakt aanzienlijke broeikasgasemissies. Pure compensatie voldoet niet aan het criterium dat de consument met de term "klimaatneutraal" associeert. Dergelijke op compensatie gebaseerde klimaatneutraliteitsclaims worden als misleidend beschouwd.

De lering

Voedingsmiddelen met een hoge klimaatvoetafdruk (rund, lam, zuivelproducten) en de claim "geneutraliseerd via compensatie" worden kritisch beoordeeld. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op dergelijke uitspraken en is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden (Burgerlijk Wetboek, art. 6:193a e.v.).

Lering uit dit geval

Dierlijke producten en klimaatneut­rali­teits­claims zijn een giftig mengsel — toezichthouders grijpen wereldwijd in.

Geval 8 / 8

IKEA / Inter IKEA Systems

Publieke kritiek
Sector
Meubelen / Hout
Periode
2020–2025
Dossiernummer
NGO-onderzoek (geen gerechtelijke procedure)
Betwist claim
"Sustainable Forestry" / FSC-gecertificeerd hout

De feiten

IKEA adverteert al decennia met "duurzaam beheerde bossen" als houtbron. De belofte: meubelen gebruiken FSC-gecertificeerd hout uit gecontroleerde bosbouw. Onderzoeken van niet-gouvernementele organisaties (onder meer Earthsight) brachten het verwijt naar voren dat delen van de toeleveringsketen niet aan deze algemene duurzaamheidsbelofte voldeden. Een gerechtelijk vonnis of administratieve procedure over deze verwijten is niet bekend.

De juridische beoordeling

Centraal in het publieke debat stond de vraag of algemene duurzaamheidsuitspraken over het gehele productassortiment houdbaar zijn zonder gesloten ketentransparantie. Ook certificeringen (zoals FSC, PEFC) vervangen volgens critici een doorlopende controle niet.

De lering

Brede duurzaamheidsuitspraken over het gehele productassortiment zijn zonder gesloten ketentransparantie kwetsbaar. Ook grote merken met certificeringen (FSC, PEFC) kunnen in individuele gevallen worden aangesproken. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op niet-aantoonbare milieuaussagen en is van toepassing vanaf 27 september 2026.

Lering uit dit geval

Certificaten zijn maar zo goed als hun controle. Brede duurzaamheidsclaims over hele productlijnen zijn zeer riskant.

Achtergrond

Hoe kwam het tot de golfvorderingen?

De achtergrond van een keerpunt die zeker in 2024 in volle sterkte zichtbaar werd — en vanaf 2026 nog eens aan snelheid wint.

Tot ongeveer 2018 gold klimaatgerelateerde reclame in Europa als juridisch no-man's-land. Termen als "klimaneutraal" of "duurzaam" waren feitelijk onbeschermde lege formules die van marketingafdelingen vrij werden gebruikt. Eerste vorderingen van afzonderlijke consumentencentra bleven grotendeels zonder gevolgen. De rechters beslisten ongelijkaadselflexibel, vaak ten gunste van adverteerders.

De keerpunt kwam tussen 2020 en 2022. Consumentenorganisaties en handhavingsbeheerders in Europa breidden hun juridische activiteiten aanzienlijk uit en traden systematisch op tegen milieugerichte reclame in de sectoren detailhandel, automotive, luchtvaart en energie. Parallel verscheen in 2022 de studie van de EU-Commissie over de greenwashing-markt: meer dan 50 procent van de milieugerichte reclameuitspraken in Europa waren onwaar of misleidend.

Het beslissende keerpunt voor de Duitse rechtspraak was echter het Duitse BGH-vonnis tegen Katjes van 27 juni 2024 (Duitse nationale rechtspraak; in andere lidstaten geldt de betreffende nationale omzetting van de EmpCo-richtlijn). Daarmede werd vastgesteld: opheldering moet in de advertentie zelf gebeuren — verwijzingen volstaan niet. Sinds die tijd citeert praktisch elk vervolgproces deze beslissing. De EU-Commissie verabschiedde in februari 2024 de EmpCo-richtlijn (2024/825). Deze treedt op 27 september 2026 EU-breed in werking en brengt deze Europese maatstaf in uniform recht.

Wat vijf jaar geleden als legaal marketing-vocabulaire gold, is vandaag regelmatig onderwerp van kostbare procedures. Wie in 2026 nog met "klimaneutraal" of "duurzaam" adverteert zonder precieze bewijzen te geven, riskiert afmaningen, boetes en reputatieschade — en dat in een tempo dat elke marketing-routekaart zal verrassen.

Patronen herkennen

Wat de negen vonnissen gemeenschappelijk hebben

Voorbij de afzonderlijke feiten lopen duidelijke patronen. Wie deze kent, kan het risico in eigen reclame zelf schatten.

01

Opheldering moet in de reclame zelf staan

Essentieel uit Katjes (BGH 2024). Verwijzing naar website of QR-codes volstaan niet. Consumenten moeten zonder klik begrijpen of een klimaatbelofte voortvloeit uit werkelijke reductie of compensatie.

02

Compensatie is geen vrijbrief

In meerdere procedures werd het argument "compensatie = klimaneutraliteit" als misleidend beoordeeld; consumentenorganisaties en rechters treden op tegen op compensatie gebaseerde klimaatadvertentie. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich op uitspraken over milieueffecten op basis van compensatie en is van toepassing vanaf 27 september 2026.

03

Brede termen zijn riskanter dan specifieke

"milieuneutraal" is juridisch problematischer dan "klimaneutraal", omdat het breder wordt uitgelegd. Hoe breder de belofte, hoe moeilijker het bewijs en hoe hoger het afmaningsrisico.

04

Sectoren met hoge emissies onder nauwlet­tend toezicht

Luchtvaart, aardolieproducten, fast fashion en dierlijke producten — deze sectoren worden gericht door eisers. Een compliance-overtreding wordt hier statistisch vaker ontdekt.

05

Concrete, onderbouwde uitspraken

Vage milieuaussagen zonder onderbouwing worden kritisch beoordeeld. De zwarte lijst in Duitsland (Anhang zu § 3 Abs. 3 UWG) noemt onder meer niet-aantoonbare algemene milieuaussagen (Nr. 4a) en onjuiste reikwijdte van een milieuaussage (Nr. 4b).

06

Ook bestaande inhoud valt onder de regels

De EmpCo-regels worden van toepassing op inhoud die op 27 september 2026 toegankelijk is, ongeacht de oorspronkelijke publicatiedatum. Dit kan ook gearchiveerde advertenties, PDF-brochures en persberichten betreffen.

07

Aktiviteit in B2B en B2C

In het mededingingsrecht kunnen zowel concurrenten als gekwalificeerde verbanden optreden (§ 4 UKlaG). De geschilwaarde en de gevolgen hangen af van het individuele geval.

Preventie

Hoe bescherm ik mijn bedrijf?

Vijf concrete directe maatregelen — uitvoerbaar in de volgende 14 dagen, zonder externe adviseurs.

1

Toepassingsbereik: alle milieugerichte uitspraken

Milieugerichte uitspraken kunnen op tal van plaatsen voorkomen — website, brochures, verpakking, e-mails, nieuwsbrieven en social media. De regels gelden voor de communicatie als geheel, niet alleen voor losse advertenties.

2

Wat de EmpCo-regeling raakt

De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op algemene milieuaussagen zonder bewijs en op claims rond compensatie van broeikasgassen. Zij is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden (Burgerlijk Wetboek, art. 6:193a e.v.).

3

Bewijslast voor milieugerichte uitspraken

Milieugerichte uitspraken moeten onderbouwd en verifieerbaar zijn. In de praktijk wordt verwezen naar onderbouwing zoals auditrapporten, certificaten of levenscyclusanalyses. Dit is geen rechtsadvies.

4

Sancties en handhaving

Bij overtredingen zijn afmaningen en unterlassingsvorderingen mogelijk; daarnaast zijn er sancties naar nationaal recht (in Duitsland de boete volgens § 19 UWG). De concrete gevolgen hangen af van het individuele geval.

5

Ook bestaande en gearchiveerde inhoud

De regels worden van toepassing op inhoud die op 27 september 2026 toegankelijk is — ongeacht de oorspronkelijke publicatiedatum. Dit kan ook PDF-brochures, verpakking en gearchiveerde persberichten betreffen.

Crisis-gids

Wat te doen bij een afmaning?

Zes stappen die elke bedrijfsleider en elke marketingleider moet kennen. Let op de volgorde — fouten in de eerste 48 uur verharden zich later juridisch.

  1. Stap 1

    Wat een afmaning is

    Een afmaning (Abmahnung) is een buitengerechtelijke aanzegging waarin inhouding van een als ontoelaatbaar beschouwde uitspraak wordt geëist, meestal met een ondernemingserklaring (Unterlassungserklärung) en kostenvergoeding. Dit is geen rechtsadvies.

  2. Stap 2

    De gestelde termijn

    Een afmaning bevat doorgaans een korte termijn. Wordt er niet gereageerd, dan kan een voorlopig bevel (einstweilige Verfügung) volgen. De concrete termijn en gevolgen staan in de afmaning zelf.

  3. Stap 3

    Ondernemingserklaring (Unterlassungserklärung)

    Een voorgeformuleerde ondernemingserklaring is vaak ruim gesteld. De reikwijdte ervan bepaalt de omvang van de verplichting en de contractstraf bij een latere schending. De beoordeling hiervan hangt af van het individuele geval.

  4. Stap 4

    Burgerrechtelijk en bestuursrechtelijk spoor

    Naast de burgerrechtelijke afmaning zijn er sancties naar nationaal recht. In Duitsland regelt § 19 UWG de boete; beide sporen kunnen naast elkaar lopen.

  5. Stap 5

    Aansprakelijke partijen

    Het mededingingsrecht kent verbods- en opheffingsvorderingen volgens § 8 UWG tegen verantwoordelijken. Wie wordt aangesproken, hangt af van het individuele geval.

  6. Stap 6

    Documentatie van de uitspraak

    Voor de beoordeling is relevant waar en wanneer een uitspraak is gepubliceerd en welke onderbouwing eraan ten grondslag lag. Een definitieve beoordeling vergt juridische toetsing.

Getallen & Trends

Greenwashing-vorderingen 2024–2026

De golfvorderingen nemen toe — zowel in aantal als in geschilwaarde. Hier de belangrijkste sleutelgetallen uit DUH-balans, EU-Greenwashing-Report 2025 en DIHK-enquête 2025.

27.09.2026
EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) van toepassing
2024/825
EU-richtlijn over milieuclaims (EmpCo)
§ 19 UWG
Boetekader (wettelijk maximum): tot 4% van de jaaromzet in de betrokken lidstaat (alleen EU-gecoördineerd)
2 Mio €
Maximale boete bij schatting van de omzet (§ 19 UWG, DE)
I ZR 98/23
BGH "Katjes" (27.06.2024): opheldering op dezelfde reclamefläche
§ 4 UKlaG
Aktiviteit van gekwalificeerde consumentenverbanden (DE)

Quelle: Deutsche Umwelthilfe (DUH), Zwischenbilanz nach 92 Rechtsverfahren zu irreführender Werbung mit angeblich klimaneutralen Produkten.

Trend: Golfvorderingen vanaf 2026

Met ingang van de EmpCo-richtlijn op 27 september 2026 verwachten handhavingsbeheerders in de EU een verdubbeling van vordeingszaken in het vierde kwartaal 2026. Voornaamste reden: De per-se verboden termen laten zich geautomatiseerd herkennen — ook door concurrenten. Wie tot september niet heeft opgeruimd, wordt doelwit.

Veelgestelde vragen

Antwoorden op greenwashing- afmaningen

Wie mag eigenlijk greenwashing afmanen?
Afmaningsbevoegd zijn in Duitsland concurrenten, de Wettbewerbszentrale, gekwalificeerde consumentenverbanden volgens § 4 UKlaG (zoals de Verbraucherzentrale Bundesverband (vzbv) en de Deutsche Umwelthilfe (DUH)) en de IHK. Voor boetes geldt § 19 UWG: tot 50.000 euro; bij een jaaromzet boven 1,25 miljoen euro als wettelijk maximum tot 4 procent van de in de betrokken EU-lidstaat behaalde jaaromzet — en uitsluitend bij EU-breed gecoördineerde CPC-procedures (art. 21 Verordening 2017/2394, § 19 UWG); bij schatting maximaal 2 miljoen euro. In de regel volgen afmaning, inhouding en schadevergoeding. De gewijzigde UWG-bepalingen zijn materieel van toepassing vanaf 27 september 2026.
Wat kost een gemiddelde greenwashing-afmaning?
Een buitengerechtelijke afmaning brengt advocaatkosten met zich mee plus doorgaans een contractstraf bij een ondernemingserklaring. Gaat de zaak naar de rechter, komen gerechtelijke kosten en geschilwaarden erbij; de concrete bedragen hangen af van het individuele geval. Procedures door meerdere instanties — zoals Katjes (BGH) — kunnen aanzienlijk oplopen.
Wat betekent het BGH-vonnis over Katjes voor mijn bedrijf?
Het Katjes-vonnis (BGH I ZR 98/23 van 27.06.2024) is verplichte lectuur. Het Bundesgerichtshof bepaalde: wie met "klimaneutraal" adverteert, moet al in de advertentie zelf ophelderen of dit via CO₂-reductie of pure compensatie is. Een verwijzing naar de website volstaat niet. Het vonnis is bindend voor alle bedrijven met klimaadvertentie in Duitsland.
Helpt CO₂-compensatie om greenwashing-beschuldigingen af te slaan?
Niet zonder meer. Diverse procedures hebben advertentie met "klimaneutraal via compensatie" als misleidend beoordeeld. De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden (Burgerlijk Wetboek, art. 6:193a e.v.). In Duitsland regelt de zwarte lijst (Anhang zu § 3 Abs. 3 UWG) onder meer uitspraken over milieueffecten op basis van compensatie van broeikasgassen.
Ben ik als bedrijfsleider persoonlijk aansprakelijk?
Het mededingingsrecht kent verbods- en opheffingsvorderingen volgens § 8 UWG tegen verantwoordelijken. Of en in welke omvang een bedrijfsleider persoonlijk wordt aangesproken, hangt af van het individuele geval. Dit is geen rechtsadvies; voor een beoordeling van uw situatie raadpleegt u een advocaat.
Wat is het verschil tussen afmaning en boete?
Een afmaning is een burgerrechtelijk middel: verbanden of concurrenten eisen inhouding plus advocaatkosten. Een boete is een staatssanctie. In Duitsland regelt § 19 UWG de boete (tot 50.000 euro; bij een jaaromzet boven 1,25 miljoen euro als wettelijk maximum tot 4 procent van de in de betrokken EU-lidstaat behaalde jaaromzet — uitsluitend bij EU-breed gecoördineerde CPC-procedures, art. 21 Verordening 2017/2394). Beide sporen kunnen naast elkaar lopen; daarnaast zijn vorderingen naar nationaal recht mogelijk.
Welke termijn staat doorgaans in een afmaning?
De in een afmaning gestelde termijn is doorgaans kort (vaak enkele dagen). Wordt er niet gereageerd, dan kan een voorlopig bevel (einstweilige Verfügung) volgen. De concrete termijn en gevolgen staan in de afmaning zelf en hangen af van het individuele geval. Dit is geen rechtsadvies.
Welke uitspraken raakt de EmpCo-regeling?
De EU-richtlijn 2024/825 (EmpCo) richt zich onder meer op algemene milieuaussagen zonder bewijs en op claims rond compensatie van broeikasgassen; zij is van toepassing vanaf 27 september 2026; de Nederlandse omzettingswet is medio juli 2026 in werking getreden. In Duitsland is de zwarte lijst (Anhang zu § 3 Abs. 3 UWG) uitgebreid, onder andere met niet-aantoonbare algemene milieuaussagen (Nr. 4a), onjuiste reikwijdte van een milieuaussage (Nr. 4b) en milieueffect-uitspraken op basis van compensatie (Nr. 4c). Een overzicht van mogelijk problematische termen vindt u in ons glossarium met verboden termen.
Geldt de EmpCo-regeling ook voor bestaande inhoud uit voorgaande jaren?
De regels worden van toepassing vanaf 27 september 2026 en gelden in beginsel voor inhoud die op dat moment toegankelijk is — ongeacht de oorspronkelijke publicatiedatum. Dit kan ook PDF-brochures, verpakking en gearchiveerde persberichten betreffen. Een definitieve beoordeling hangt af van het individuele geval en het nationale recht.

Gerelateerde onderwerpen

Nu beveiligen

Gebruikt uw website verboden greenwashing-termen?

Gratis test-scan doorgaans in ongeveer een minuut. Geen registratie nodig. Resultaat onmiddellijk zichtbaar — inclusief score, per-se-overtredingen, kritische termen en vindplaatsen met juridische grondslag.

Gratis-scan startenPrijzen bekijken
Algemene informatie, geen juridisch advies

Empcora is een zuivere controle- en documentatiedienst en levert uitsluitend algemene informatie over de juridische situatie op basis van de EmpCo-richtlijn (EU 2024/825) en de Nederlandse omzetting in het recht inzake oneerlijke handelspraktijken (Burgerlijk Wetboek, Boek 6) met vindplaatsen. Dit is geen juridisch advies in het individuele geval en omvat noch herformulering noch het opstellen van teksten. Er wordt geen aansprakelijkheid of garantie aanvaard voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de analyse, noch voor eventuele juridische gevolgen. De juridische beoordeling van het individuele geval ligt bij een toegelaten advocatenkantoor of advocaat.