InloggenGratis check starten
Alle sectoren Risico: hoch

Levensmiddelen: Greenwashing 2026

Levensmiddelen zijn volgens de EmpCo-richtlijn en BGH-rechtspraak de sector met het hoogste risico op waarschuwingen: consumenten beslissen in seconden op basis van claims op de verpakking, en concurrenten en consumentenorganisaties procederen al jaren actief tegen ononderbouwde milieuclaims. Het Katjes-arrest (BGH I ZR 98/23) heeft in 2024 duidelijk gemaakt: "klimaatneutraal" is alleen toegestaan wanneer de onderliggende CO₂-berekenings- en compensatiemethoden direct op het product zijn gelinkt. "Duurzaam" alleen geldt als generiek en dus misleidend.

Typische claims in Levensmiddelen

  • „duurzaam geteeld"
  • „klimaaneutraal geproduceerd"
  • „milieuvriendelijke verpakking"
  • „ecologisch"
  • „uit regionale teelt"
  • „CO₂-neutraal"
  • „natuurlijk"
  • „fair trade"
  • „milieuvriendelijk"
  • „toekomstbestendig"

Concrete voorbeelden (rood/oranje)

  • "Duurzaam geteelde koffie" zonder certificaat of bewijs van toeleveringsketen
  • "Klimaatneutrale chocolade" door CO₂-compensatie in plaats van reductie
  • "Uit regionale teelt" zonder definitie van regio (bijv. eieren van 200 km afstand)
  • "Natuurlijk" op sterk bewerkt product met aroma's en E-stoffen
  • "Bio-inspiratie" — woordspeling als greenwashing-indicator (BGH 2024)

EmpCo-conforme alternatieven

In plaats van: „Klimaatneutrale chocolade"
Beter: „CO₂-voetafdruk per reep met 42% verminderd (Scope 1+2, 2024 vs. 2020) — resterende 58% gecompenseerd via Gold Standard-projecten"
Waarom: EmpCo Bijlage I Nr. 4a (Per-se-verbod voor "klimaatneutraal" zonder directe bekendmaking). Reductie + compensatie duidelijk scheiden.
In plaats van: „Duurzaam geteelde koffie"
Beter: „Bio-gecertificeerd (DE-ÖKO-007), Rainforest Alliance, rechtstreeks van coöperatie La Paz, Colombia"
Waarom: Generieke term vervangen door concrete certificering + herkomst — voldoet aan onderbouwingsplicht.
In plaats van: „Uit regionale teelt"
Beter: „Geproduceerd in Beieren uit melk van boerderijen binnen een straal van 50 km rond Pfaffenhofen"
Waarom: Regio eenduidig definiëren — verwachting consument (~50 km) concreet bevestigen.
In plaats van: „Natuurlijk"
Beter: „Zonder toegevoegde industriële suiker, zonder aroma's, zonder conserveringsmiddelen (volledige ingrediëntenlijst zie verpakking)"
Waarom: "Natuurlijk" alleen is onbepaald — concrete negatieve beweringen zijn verifieerbaar.

Aanbevelingen

  • EU-biologisch keurmerk met controle-instantie (DE-ÖKO-XXX) gebruiken
  • Demeter, Naturland, Bioland met lidmaatschapsnummer vermelden
  • Fairtrade FLO-ID op het product linken
  • Toeleveringsketen transparant (land, regio, verwerker) bekendmaken
  • CO₂-reductie (Scope 1+2) in plaats van compensatie communiceren

Erkende certificaten

EU-Bio (DE-ÖKO-XXX)
EU-wijd verplichte biologische markering met controlenummer.
Demeter
Strengste Duitse biologische organisatie, biodynamische landbouw.
Naturland
Internationale biologische organisatie met aanvullende sociale normen.
Fairtrade FLO
Eerlijke handelsrelaties, FLO-ID op het product verifieerbaar.
Rainforest Alliance
Biodiversiteits- en sociale normen voor koffie, cacao, thee.
V-Label
Vegetarisch/veganistisch keurmerk, gecontroleerde ingrediënten.

Relevante uitspraken

BGH · I ZR 98/23 · 2024
Katjes — "klimaatneutraal" zonder directe bekendmaking van de CO₂-berekenings- en compensatiemethoden op de verpakking is een misleidende handelspraktijk volgens § 5 UWG.

Veelgestelde vragen

Mag ik nog met "bio" werven?

Ja, mits u EU-biologisch gecertificeerd bent en het controlenummer (bijv. DE-ÖKO-007) op de verpakking vermeldt. De term "bio" is EU-wijd wettelijk beschermd — zonder certificering is het gebruik verboden.

Is "klimaatneutraal" op levensmiddelen vanaf 2026 volledig verboden?

Niet zonder meer. Verboden is de claim zonder directe bekendmaking van de onderliggende CO₂-berekenings- en compensatiemethodiek. Wie het reductietraject + compensatie transparant documenteert (bijv. Gold Standard, VCS) en op het product linkt, kan de term volgens EmpCo Bijlage I Nr. 4a blijven gebruiken.

Hoe zit het met "regionaal" — hoeveel kilometer zijn toegestaan?

De rechtspraak gaat doorgaans uit van 50-100 km. Op grond van § 5 UWG en de EmpCo-richtlijn (EU 2024/825) is "binnenlands" bij meer dan 100 km leveringsafstand misleidend. Veilige weg: concrete regio noemen ("Beieren", "Schwarzwald") in plaats van vage termen.

Volstaat het Fairtrade-logo?

Ja, met FLO-ID op het product. Belangrijk: bij gemengde producten (bijv. chocolade met 30% Fairtrade-cacao) moet het percentage worden vermeld — anders suggereert het logo een 100% Fairtrade-samenstelling die niet aanwezig is.

Wie kan mij een waarschuwing sturen?

Concurrenten, consumentenorganisaties (bijv. Verbraucherzentrale Bundesverband), de Wettbewerbszentrale en vanaf 2026 ook gekwalificeerde brancheverenigingen volgens § 8 Abs. 3 UWG n.F. De kosten van een waarschuwing bedragen doorgaans € 1.500-5.000 per overtreding.

Is uw Levensmiddelen website getroffen?

Gratis check — u weet het binnen 30 seconden.

Nu controleren